11
Μάι.
08

ΒΟΥΛΑ ΓΟΥΝΕΛΑ

Παρακολούθησα, χθες το απόγευμα, στο ART-ACT, την παρουσίαση του έργου της κεραμίστριας Βούλας Γουνελά (με προβολή slides) και τον διάλογο προσέγγισης του έργου της με την κριτικό τέχνης Μαρία Μαραγκού.

Η κουβέντα, όπως πάντα στο ART-ACT, γόνιμη κατατοπιστική, ελεύθερη. Περιστράφηκε κυρίως γύρω από την δημιουργική πορεία της εικαστικού (σχεδόν 35 χρόνια έως τώρα). Αρκετή κουβέντα έγινε για το αν η κεραμική είναι διακοσμητική τέχνη, για τη σύγχυση που υπάρχει με την αγγειοπλαστική, αν η κεραμική εν τέλει είναι γλυπτική. Προφανώς και είναι γλυπτική (όλοι οι παρευρισκόμενοι συμφώνησαν σ’ αυτό). Προφανώς η κεραμική της Β.Γ. είναι γλυπτική. Όσον αφορά την συζήτηση για τα έργα, αυτό που απασχόλησε περισσότερο την συντροφιά (ακόμα και το πιο ετερόκλητο κοινό μετατρέπεται σε συντροφιά στον συγκεκριμένο χώρο) αφορούσε τις μορφές αυτές καθαυτές καθώς και την αισθητική ανησυχία της ίδιας της καλλιτέχνιδας περί της εξωτερικής μορφής των έργων της αλλά και της εσωτερικής επιφάνειάς τους˙ την οποία μπορεί να δει κανείς από τα ανοίγματα που αφήνει, επί τούτου, στα γλυπτά της. Χαρακτηριστικά η ίδια είπε ότι θα ήταν πανευτυχής αν μπορούσε να «γυρίσει» το μέσα-έξω, αλλά δυστυχώς δεν γίνεται (ως γνωστόν).

Ξεκίνησα να παρακολουθώ την προβολή των σλάιντ με την αμηχανία του άσχετου (γενικώς αλλά και περί τα κεραμικά ειδικώς). Η σειρά ήταν ευτυχώς χρονολογική κάτι που μου έδωσε πολύ αργότερα το πρώτο στοιχείο για την ανάγνωση του συνολικού έργου. Οι κυριότεροι σταθμοί της ωραίας αυτής διαδρομής ήταν οι εξής:

  1. Μετά τα πρώτα χρόνια, με κάποια ιδιόμορφα αγγεία (σαν τεράστια κέρματα) πέρασε σε μια φάση όπου δημιουργούσε άνθη και καρπούς. Θυμάμαι ένα έργο όπου στο επάνω μέρος ενός λείου όγκου (σαν βότσαλο) κάποιες πτυχώσεις δημιουργούσαν την αίσθηση του μπουμπουκιού που είναι έτοιμο ν’ ανοίξει.
  2. Αργότερα έφτιαχνε αποτυπώματα φύλλων και καρπών αλλά και ανθρώπινων μελών. Ή εναλλακτικά αποτύπωνε πάνω στις φόρμες της τα ίχνη τους.
  3. Εντύπωση μου έκαναν κάποια μικρά (σε διαστάσεις) έργα όπου, όπως μας είπε η ίδια, ξεκινούσε να πλάθει τον πυλό χωρίς κάποιο στόχο (ή σχέδιο) και όταν έφτανε σε ένα σημείο που την ικανοποιούσε σταματούσε.
  4. Εδώ και αρκετά χρόνια τα έργα της έχουν μεγαλώσει πολύ σε διαστάσεις. Πρόκειται για καρπούς (σύμφωνα με τα λεγόμενά της). Ένας πιτσιρίκος που είχε έρθει με τη μαμά του, είπε ότι του θυμίζουν φασολάκια και η ίδια η Β.Γ. δεν διαφώνησε, είπε ότι θα μπορούσε να είναι αφού είναι καρποί. Τα έργα αυτής της περιόδου μοιάζουν με αυτά της φωτογραφίας και είτε στήνονται στο έδαφος είτε αιωρούνται (με σχοινιά) στον αέρα (προσοχή: άλλες φορές οριζόντια κι άλλες κάθετα)

Δυο παρατηρήσεις ακόμα πριν περάσω στις σκέψεις που έκανα στο αυτοκίνητο γυρίζοντας το βράδυ στο σπίτι. Προσωπικά δεν μπόρεσα να δω καρπούς στα κεραμικά αλλά περικάρπια. Δεν είδα δηλαδή τα φασόλια αλλά την εξωτερική φλούδα (τα φασολάκια κατά τον πιτσιρίκο της παρέας). Κι ας μην έμοιαζαν πολύ με φασολάκια. Πιο πολύ σε κρεμμύδι έφερνε το σχήμα τους με 2 εκβλαστήσεις στους δύο πόλους του αρκετά μακριές. Επίσης κάτι ιδιαίτερα σχήματα στα ανοίγματα (που έγραψα και παραπάνω) οδήγησαν την σκέψη μου στη μορφή, αλλά κυρίως στην έννοια της μήτρας. Αλλά μήπως ένα περικάρπιο δεν είναι και η μήτρα; Έπειτα ήταν ένα γλυπτό από μια έκθεση (στο Ηράκλειο νομίζω) που ήταν όντως σαν φασολάκι (το σχήμα του) και έπειτα από παραίνεση της Μαρίας Μαραγκού είχε τοποθετηθεί σε βάση πλεξιγκλάς σχεδόν οριζόντιο. Ας γράψω κατευθείαν τον συνειρμό μου για να γίνει κατανοητή και η τοποθέτηση: έμοιαζε με το σώμα του Χριστού σε μια Πιετά.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης δεν είπα κάτι σεβόμενος τους παρευρισκόμενους (που σαφώς είχαν άποψη για την κεραμική) και προτιμώντας να ακούω και να μαθαίνω. Δεν άκουσα τίποτα ωστόσο από αυτά που εγώ είδα και κατάλαβα κι έτσι τα γράφω εδώ.

Κατ’ αρχήν το σχεδόν οριζόντιο «φασολάκι», η πιετά, μοιραία (και τετριμμένα) φέρνει στο μυαλό όλη εκείνη την υπαρξιακή αναζήτηση περί ζωής, θανάτου, αναγέννησης, ελπίδας κτλ. Είτε πιστεύεις είτε όχι, οι συμβολισμοί εξάλλου αυτού του τύπου είναι αρχαιότεροι (κατά πολύ) του Χριστιανισμού. Το περικάρπιο, η μήτρα δηλαδή, στην Τέχνη δεν μπορεί παρά να συμβολίζει την ίδια αλληλουχία απλά αποτυπωμένη σε μια διαφορετική στιγμή αυτού του αέναου κύκλου. Έτσι κατορθώνει η καλλιτέχνης με μια αφαιρετική φιγούρα να αποδώσει δύο αντιδιαμετρικά σημεία/στιγμιότυπα. Τον θάνατο (και την οδύνη που προκαλεί) αλλά και την κυοφορία του νέου (και μαζί την ελπίδα, την προσμονή, την παρηγοριά ότι όλα συνεχίζονται).

Όμως η Γουνελά δεν μένει εκεί. Τα περικάρπιά της αλλάζουν σχήμα επιμηκύνονται στα άκρα, «φουσκώνουν» στο κέντρο. Και αιωρούνται. Πότε κάθετα και πότε οριζόντια (όπως αυτά της φωτογραφίας). Και στην πρώτη περίπτωση (κάθετη τοποθέτηση) θυμίζουν μπαλόνια που αιωρούνται στον αέρα, στη δεύτερη ψάρια (σαλάχια μερικές φορές) που «αιωρούνται» στο νερό. Τα γλυπτά (γενικώς) δεν περιορίζονται μόνο στον χώρο που καταλαμβάνουν αλλά ορίζουν και τον περιβάλλοντα χώρο. Πολύ περισσότερο (και εμφανέστερα) όταν ένα συγκεκριμένο έργο αποτελείται από δύο, τρία ή και περισσότερα μέρη που απέχουν μεταξύ τους τότε αυτονόητα δίνουν νόημα στον ενδιάμεσο κενό χώρο. Άρα η Γουνελά περιέγραψε με τον ψημένο πηλό της τον αέρα (στα κάθετα) αλλά και το νερό (στα οριζόντια). Δηλαδή, με Γη (πηλός) και Φωτιά (στο καμίνι) απόδωσε τον Αέρα και το Νερό. Αλλά αυτό δεν μπορεί παρά να αποστείλει τους συνειρμούς (συστημένους) στους Προσωκρατικούς φιλοσόφους. Δηλαδή στις πρώτες συνειδητές λογικές προσπάθειες του ανθρώπου να βρει τα πρωταρχικά αίτια της ζωής. Η ζωή, τελικά, νομίζω ότι είναι ο κεντρικός άξονας της σκέψης και της δημιουργίας της Βούλας Γουνελά.

Advertisements

6 Responses to “ΒΟΥΛΑ ΓΟΥΝΕΛΑ”


  1. 1 φαίδρα φις
    Μαΐου 11, 2008 στο 9:18 πμ

    μου άρεσε πολύ το κείμενο που διάβασα καθώς και οι δικές σας σκέψεις πάνω σ’αυτό και η ανάλυση,ίσως γιατί υπάρχει μια κάποια συγγένεια και με ένα από τα αντικείμενα μου.Θα μπορούσα να γράφω ίσως πολλές σελίδες,δε θέλω να καταχραστώ τη φιλοξενία σας και το χρόνο σας,
    αν και πιστεύω ότι θα μπορούσε να γίνει μια πολύ όμορφη και ουσιαστική συζήτηση,
    ξεχώρισα την τελευταία παράγραφο της ανάλυσής σας,αφού με εντυπωσίασε ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζεστε κάποια δεδομένα αισθητικά αλλά κατά τη δική μου κρίση,τους αποδίδετε μια διάσταση ψυχογραφήματος.Αυτό είναι μάλλον που με συγκινεί πάντα στη δική σας εμβάθυνση.

    καλημέρα
    φιλιά στη μικρή και σε σας

  2. Μαΐου 11, 2008 στο 10:41 πμ

    Αγαπητή Φαίδρα,
    καταρχήν ευχαριστώ που μπήκατε στον κόπο να διαβάσετε όλο αυτό το κείμενο. Δε σας κρύβω ότι αισθάνομαι κάπως άσχημα για το μέγεθός του˙ συνήθως προσπαθώ να είμαι λακωνικότερος. Δεν μπόρεσα να αποφύγω όμως κάποιες περιγραφές αφού όσο κι αν έψαξα δεν βρήκα πάρά μόνο αυτή τη μία φωτογραφία (και πάλι καλά). Να σας πω ότι «έκοψα» άλλη μια σελίδα, σχεδόν, από τις περιγραφές των έργων.

    Πιστεύω κι εγώ ότι κάποια στιγμή μπορεί να γίνει μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση πάνω σε αυτά τα θέματα. Ας το έχουμε στο πίσω μέρος του μυαλού μας.

    Θα σας μαλώσω. Ο χρόνος και ο χώρος (εδώ, η φιλοξενία όπως την λέτε) θα μπορούσαν να υπάρχουν και μόνο για δική σας χρήση και κατάχρηση. Αδυναμίες είναι αυτές…

    Τέλος να σας εξομολογηθώ ότι με συγκινήσατε διαβλέποντας το ψυχογράφημα πίσω από τις λέξεις μου. Άλλη μια κομμένη παράγραφος έκανε μια σύνδεση ανάμεσα στο έργο και τη ζωή της ίδιας της καλλιτέχνιδας. Δεν γνωρίζω όμως σχεδόν τίποτα για τη ζωή της οπότε ήταν μόνο εικασίες που τελικά μπορεί να ήταν τόσο άστοχες που να την αδικούσαν. Ένα στοιχείο μόνο ξέρω, και μπορώ να σας πω. Ασχολείται έντονα με διδασκαλία κεραμικής σε παιδιά με εντυπωσιακά αποτελέσματα (απ’ ότι λένε). Στο Ρέθυμνο νομίζω, ίσως ο φίλος μας ο Α.Α να έχει ακούσει κάτι. Επίσης κάτι που παρέλειψα στο κείμενο: πρόκειται για μια διεθνώς αναγνωρισμένη κεραμίστρια με πολλά βραβεία και διακρίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αυτά , βέβαια, δεν τα αναφέρω ποτέ μιας και δεν με αφορούν.

    Αν «η ευτυχία είναι αυτό που περιμένουμε να ‘ρθεί», τα φιλιά σας είναι αυτό που περιμένω να έρθει στο κλείσιμο κάθε σχολίου σας, καθώς το διαβάζω. Άλλος ένας λόγος που αισθάνομαι όμορφα κατά την ανάγνωσή του.

    Ανταποδίδω (αυτονοήτως) και
    καλή Κυριακή.

  3. Μαΐου 12, 2008 στο 2:16 πμ

    Γιατί έχω την αίσθηση πως το κείμενό σου είναι καλύτερο απο τα γλυπτά της Γουνελά;
    Μου άρεσε πάντως ιδιεταίρως, η φράση σου στην αρχή για τον διάλογο «με την κριτικό τέχνης Μαρία Μαραγκού»!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Έτσι συστήθηκε;
    Δεν μίλησε για την τεράστια ευθύνη της που έχει γαμηθεί η «Πινακοθήκη Κανακάκη» στο Ρέθυμνο; Μια πινακοθήκη με σπουδαία συλλογή και που έχει ζήσει ένδοξες στιγμές.(μέχρι κι ο Ζογγολόπουλος είχε εκθέσει)
    Της πινακοθήκης αυτής τυγχάνει ….διευθύντρια!!!!
    Επι ημερών της ήταν κι οι ένδοξες μέρες αλλά κάποια στιγμή αποφάσισε πως οι δημόσιες σχέσεις έχουν μεγαλύτερη πλάκα.
    Ούτε κι οι εργαζόμενοι δεν ξέρουν πότε βρίσκεται στο Ρέθυμνο.
    κριτικός τέχνης!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Είναι αθεόφοβη.

  4. Μαΐου 12, 2008 στο 2:20 πμ

    Υ.Γ. Για να μην παρεξηγούμεθα.
    Πριν κάμποσα χρόνια έκανε… κριτικές έργων, στην Ελευθεροτυπία , αν θυμάμαι καλά.
    Ρε την αθεόφοβη!
    κι εδώ γίνεται χαμός στην πινακοθήκη….

  5. Μαΐου 13, 2008 στο 7:27 πμ

    Τι να σου πω σύντεχνε…
    Δεν την ήξερα, μέχρι προχθές, τη γυναίκα παρά μόνο μέσα από κάποια κείμενά της αποσπασματικά. Η εντύπωση που μου αποκόμισα ήταν πολύ θετική˙ ακόμα κι απ’ το γεγονός ότι απέφυγε συντακτικούς ακροβατισμούς και περίπλοκες διατυπώσεις (με -ισμούς και άλλες τζιριτζάντζουλες) κάτι στο οποίο αρέσκονται, ως γνωστόν, οι κριτικοί τέχνης και οι θεωρητικοί γενικότερα. Με λόγο μεστό και ρέοντα μας παρουσίασε την Γουνελά και κουβέντιασε με τους παρευρισκόμενους με καλή διάθεση και χωρίς ίχνος της πόζας του «ειδικού». Μια ενδιαφέρουσα και συμπαθητική παρουσία. Δεν γνωρίζω τα έργα και τις ημέρες της και γι αυτό δεν μπορώ να πάρω θέση σε όσα γράφεις στο σχόλιό σου.

    Τις Καλημέρες μου, ξανά.

  6. Μαΐου 13, 2008 στο 3:55 μμ

    Tα φαινόμενα απατούν αλλά …τελος πάντων
    Η φαίδρα φις έχει αναρτήσει το
    «τ΄άκουσες Σολωμάντζαρε…κλπ»


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Blog Stats

  • 164,014 hits

…Στάσεις

Αντιστάσεις, Ενστάσεις, Διαστάσεις, Καταστάσεις, Παραστάσεις, Αναπαραστάσεις, Αποστάσεις, Περιστάσεις, στάσεις γενικώς & αορίστως .

Ημεροδείκτης διαδρομών

Μαΐου 2008
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Απρ.   Ιον. »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Πόσοι στέκονται στις «στάσεις» τώρα. Και δεν περιμένουν το λεωφορείο:

eXTReMe Tracker <!-- var EXlogin='ktkouk' // Login var EXvsrv='s10' // VServer EXs=screen;EXw=EXs.width;navigator.appName!="Netscape"? EXb=EXs.colorDepth:EXb=EXs.pixelDepth;EXsrc="src"; navigator.javaEnabled()==1?EXjv="y":EXjv="n"; EXd=document;EXw?"":EXw="na";EXb?"":EXb="na"; EXd.write("");//-->

Αρέσει σε %d bloggers: