03
Μαρ.
08

ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ – ΔΑΡΒΙΝΟΣ

«ΠολλΑ μεν αμφιπρΟσωπα και αμφΙστερνα φΥεσθαι,

βουγενΗ ανδΟπρωρα, τα δ’ εμπαλιν εξανατελλειν

ανδροφυη βουκρανα, μεμειγμενα τη μεν απ’ ανδρων

τη δε γυναικοφυη, σκιεροισ ησκημενα γυιοισ.»

Diels, Frgm., Εμπεδοκλής Β. Περί Φύσεως 61 (191,9)

Δε θα επιχειρήσω μετάφραση αλλά θα επιχειρήσω μια σύντομη απόδοση αυτών που ήθελε να πει ο σπουδαίος αυτός αρχαίος φιλόσοφος.

Το πρόβλημα στο οποίο βρέθηκε μπροστά ο Ε. ήταν πως θα μπορούσε να ερμηνευτεί η παρουσία του εύρυθμου κόσμου που παρατηρούμε χωρίς να χρειαζόμαστε την παρουσία ενός διευθυντή Νοός (Αναξαγόρας) ή την προϋπόθεση ενός σκοπού. Βρήκε λοιπόν απάντηση στο ερώτημά του με μια μεγαλειώδη σύλληψη που επιγραμματικά έχει ως εξής:

Η φύση δοκιμάζει όλους τους δυνατούς συνδυασμούς μορφών. Μέσα στην απειρία αυτών των συνδυασμών βρίσκονται και κάποιες οι οποίες είναι έτσι ρυθμισμένες ώστε να μπορούν να επιβιώνουν και να ταιριάζουν στο υπόλοιπο σύστημα. Οι περισσότερες βέβαια απορρίπτονται αλλά ο εύρυθμος κόσμος που παρατηρούμε αποτελείται από τις κατάλληλα ρυθμισμένες για την ύπαρξη (και τη διαιώνιση) μορφές.

Είπε κάτι ριζικά διαφορετικό ο Δαρβίνος;

Μακριά από μένα η στάση των «Ελληναράδων» πως οι αρχαίοι Έλληνες τα έχουν πει όλα. Αλλού επικεντρώνω τη σκέψη μου και την προσοχή μου: Αφού αυτή η ιδέα, αυτή η αντίληψη, «έπεσε» στο τραπέζι της φιλοσοφικής συζήτησης τον 5ο αι. π.Χ. τι ήταν αυτό που δεν άφησε τον άνθρωπο ελεύθερο από τα δεσμά του μυστικιστικού τσαρλατανισμού και της θεολογικής μιζέριας για ολόκληρες χιλιετίες και σε έναν βαθμό ακόμα και στις μέρες μας;

 

ΥΓ. Αφορμή για την σημερινή εγγραφή το κείμενο του Γ.Πρίμπα στο ιστολόγιό του (Καταγραφές στο χρόνο) που μπορείτε να απολαύσετε εδώ.

ΥΓ.2 Είμαι σίγουρος ότι αν διαβάσετε τώρα το αρχαίο κείμενο θα το καταλάβετε σαν να ήταν σε νέα Ελληνικά.

ΥΓ. 3 Βουγενή ανδρόπρωρα ( βόδια με αντρικό πρόσωπο) και ανδροφυή βούκρανα (άνδρες με κεφάλι βοδιού): η χαρά της φεμινίστριας. Αλλά μάλλον ο αρχαίος καλός συνάδελφος ως άνδρα εννοεί τον άνθρωπο. Άλλοι καιροί άλλες αντιλήψεις…

Advertisements

7 Responses to “ΕΜΠΕΔΟΚΛΗΣ – ΔΑΡΒΙΝΟΣ”


  1. 1 gpribas
    Μαρτίου 4, 2008 στο 9:10 πμ

    Κώστα καλημέρα!
    Η απάντηση στο ερώτημά σου βρίσκεται και στον ίδιο γεωγραφικό χώρο αλλά και λιγάκι ανατολικότερα στη Μέση ανατολή και την αραβική χερσόνησσο.
    Ως προς το πρώτο λέγεται Πλάτωνας…
    κλπ κλπ κλπ…

  2. 2 AERIKO
    Μαρτίου 4, 2008 στο 12:22 μμ

    Mια Καλημερα περασα να πω και με χαρα μου
    ανακαλυψα τον Γιωργο να εχει κανει σταση εδω.:))
    H χαρα της φεμινιστριας εχει προ πολλου ξεψυχισει κι ας
    μην αντεχει να το παραδεχτει.
    Κανενα νοημων ον δεν σκεφτεται μονομερως.Οσο για τη
    θεολογικη μιζερια αυτο το σκοπο εχει.Να μην σκεφτεται ουδεις
    μονο να φοβαται..Αλλοι καιροι χωρις αντιληψεις…

    Καλημερα ολη μερα.Την αγαπη μου.:))

  3. Μαρτίου 4, 2008 στο 2:10 μμ

    Γιώργο,
    μου αρέσει η διακριτικότητα σου ως προς το δεύτερο 😉
    Συμφωνούμε πάντως.
    Καλό μεσημέρι

  4. Μαρτίου 4, 2008 στο 2:20 μμ

    Αν κανένα νοήμον ον δεν σκέφτεται μονομερώς…
    Κάτσε να βάλω το ένα χέρι στην τσέπη…
    Το άλλο μου φτάνει και μου περισσεύει για να μετρήσω τους νοήμονες γνωστούς μου.

    Σου στέλνω ανοιξιάτικα μυρωδάτα αεράκια να αναδεύσουν και να δροσίσουν το μεσημέρι σου, Καλό μου.

  5. 5 gpribas
    Μαρτίου 5, 2008 στο 9:51 πμ

    Κώστα καλημέρα…
    Έχω θέσει ως αρχή μου να αναζητώ και αν κάτι δε με καλύπτει απλά να το προσπερνώ…
    Επίσης παραμένω «διακριτικός» όσο αυτό που προσπερνώ δε με ενοχλεί…
    Επί της ουσίας του ερωτήματός σου, ο λόγος που έμεινα διακριτικός ήταν διότι αυτός που ουσιαστικά μπλόκαρε την εξέλιξή της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας ο Πλάτωνας…

    Και ας «δοξάζουμε» και λίγο το Νίτσε αφού πρώτος αυτός επεσήμανε και κατήγγειλε τόσο εύγλωττα όσο κανείς το ρόλο του…
    (μερικές φορές απορώ πως είναι δυνατό να κάθονται, για παράδειγμα, και να ασχολούνται με τη περίφημη πολιτεία του όταν ακόμα και η σημερινή Σαουδική Αραβία μπροστά της μοιάζει παράδεισος δημοκρατίας…)

    Και για να αλλάξω θέμα…

    Δες τις εκπληκτικές αναρτήσεις στο blog του φίλου μου του Δημήτρη του Συκιά
    (και αυτό πέρα από τον Ξενάκη και την όποια προσωπική γνώμη του καθενός)

    http://3euk1l4.blogspot.com/2008/03/blog-post.html

    http://3euk1l4.blogspot.com/2008/03/formalized-music-toy-i.html

    ΥΓ2… δες το email σου και πες μου αν πήρες το αρχείο που σου έστειλα…

  6. Μαρτίου 6, 2008 στο 7:34 πμ

    Συμφωνώ με την αρχή να προσπερνώ ό,τι δεν με ενοχλεί. Όμως ο αιδοιοκαυθμός (κλαψ..νίαση) και η μιζέρια της Χριστιανικής (ίσως και κάθε μονοθεϊστικής, τουλάχιστον) θρησκείας με ενοχλεί. Όλη αυτή η ενορχηστρωμένη (και δυστυχώς επιτυχημένη σε μεγάλο βαθμό) προσπάθεια χειραγώγησης του ανθρώπου, που στηρίζεται στην εκμετάλλευση των βαθιών φόβων και ανησυχιών του, με «χαλάει». Και όλες οι εξ’ αποκαλύψεως αλήθειες επίσης.
    Όσον αφορά τον Νίτσε μέχρι τώρα, από τα λίγα διαβάσματά μου, νομίζω ότι χωρίζοντας τη φιλοσοφία σε προσωκρατική και μετασωκρατική περίοδο, τοποθετεί τον Σωκράτη ακριβώς εκεί, στη μέση. Δηλαδή ως τον τελευταίο προσωκρατικό και τον πρώτο της επόμενης περιόδου. Δηλαδή ενώ τον θεωρεί τον τελευταίο σπουδαίο φιλόσοφο της ωραιότερης περιόδου της Ελληνικής φιλοσοφίας, ταυτόχρονα τον κατηγορεί ως αγράμματο και ως τον φιλόσοφο που αμφισβήτησε κάθε «σταθερή» γνώση: με την έννοια ότι κατάργησε την διπλή έννοια φιλοσόφου-φυσικού επιστήμονα (με την τότε έννοια του όρου βέβαια). Δηλαδή τον κατηγορεί ότι έστρεψε την φιλοσοφία προς τον άνθρωπο και τις αφηρημένες έννοιες του αγαθού, της αρετής κτλ ενώ συγχρόνως έκοψε τη μεγάλη πορεία του πνεύματος προς την αναζήτηση μιας ορθολογικής αιτίας του κόσμου. Αυτά τα αναφέρω απλά γιατί νομίζω ότι η απαξιωτική άποψη του Νίτσε για την «πτώση» της προσωκρατικής φιλοσοφίας ξεκινάει ακόμα και πριν από τον Πλάτωνα, από το Σωκράτη το ίδιο. Δεν διαφωνώ δηλαδή μαζί σου. Παρά ίσως μόνο ως προς την ακριβή χρονική στιγμή που ο Νίτσε θεώρησε ότι άρχισε η «πτώση». Ψύλλοι στ’ άχυρα, ίσως, αν λάβουμε υπ’ όψιν ότι τον Σωκράτη τον γνωρίζουμε έτσι κι αλλιώς από τον Πλάτωνα.

    Στις αναρτήσεις του Δ.Συκιά έριξα μια ματιά αλλά επειδή δεν είχα τον πολύ χρόνο, που φαντάζομαι θα συμφωνείς ότι απαιτείται για να πει κανείς ότι κατάλαβε τα μισά τουλάχιστον, θα ασχοληθώ, ελπίζω το Σ/Κ.

    Δεν πήρα κάποιο αρχείο. Αν δε σε πειράζει, ξαναστείλε το στο ktkouk@gmail.com

    Να ‘σαι πάντα καλά.

  7. 7 gpribas
    Μαρτίου 7, 2008 στο 9:26 πμ

    είναι σωστό αυτό που λες για το Νίτσε μόνο που ό,τι ξέρουμε για το Σωκράτη το ξέρουμε από τον Αριστοφάνη, τον Πλάτωνα, τον Ξενοφώντα και τον Αριστοτέλη (αν και ο τελευταίος δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ως πρωτογενής πηγή αλλά ας τον δεχθούμε) και οι φιλόλογοι δεν έχουν ακόμα καταλήξει στο ποια πρέπει να ήταν η ακριβής εικόνα του ή για να ήμαστε πιο σωστοί ποιά η ακριβής εξέλιξή του, από πλευράς ιδεολογίας…
    (σε ένα μάλιστα εγχειρίδιο είχα διαβάσει ότι το μπέρδεμα είναι τέτοιο ώστε ουσιαστικά να μην έχει νόημα η ακριβής αναζήτηση της λύσης του «Σωκρατικού προβλήματος»)

    το ότι όμως δεν άφησε γραπτά είναι πρόβλημα για να πεις ότι: αυτός ήταν που άλλαξε το ρου της φιλοσοφίας και όχι ο μαθητής του Πλάτωνας που μετέφερε όλα (;) ότι ήθελε (;) αλλοιωμένα (;) όσο είπε…

    σε κάθε περίπτωση πάντως εμένα (και το έχω πει αρκετές φορές) οι αναζητήσεις μου, όσον αφορά τα γιατί της ύπαρξης του κόσμου βρίσκονται στον άξονα:
    «προσωκρατικοί – Επίκουρος – αναγέννηση – διαφωτισμός – σύγχρονη επιστήμη».


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Blog Stats

  • 164,022 hits

…Στάσεις

Αντιστάσεις, Ενστάσεις, Διαστάσεις, Καταστάσεις, Παραστάσεις, Αναπαραστάσεις, Αποστάσεις, Περιστάσεις, στάσεις γενικώς & αορίστως .

Ημεροδείκτης διαδρομών

Μαρτίου 2008
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Φεβ.   Απρ. »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

Πόσοι στέκονται στις «στάσεις» τώρα. Και δεν περιμένουν το λεωφορείο:

eXTReMe Tracker <!-- var EXlogin='ktkouk' // Login var EXvsrv='s10' // VServer EXs=screen;EXw=EXs.width;navigator.appName!="Netscape"? EXb=EXs.colorDepth:EXb=EXs.pixelDepth;EXsrc="src"; navigator.javaEnabled()==1?EXjv="y":EXjv="n"; EXd=document;EXw?"":EXw="na";EXb?"":EXb="na"; EXd.write("");//-->

Αρέσει σε %d bloggers: